Odpowiedź WOŚP na apel SOPWKP i innych organizacji pozarządowych oraz nasze stanowisko

 Informujemy, że Stowarzyszenie Ochrony, Promocji i Wsparcia Karmienia Piersią (SOPWKP) oraz organizacje pozarządowe – sygnatariusze apelu z dnia 10 lutego 2026 r. – otrzymały odpowiedź Fundacji Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy na apel dotyczący ostrożnego doboru partnerów finałów WOŚP.

Apel został skierowany do Fundacji w związku ze współpracą przy 34. Finale WOŚP z producentem preparatów mlekozastępczych i dotyczył potrzeby unikania sytuacji rodzących konflikty interesów przy wydarzeniach związanych ze zdrowiem dzieci, w szczególności żywieniem niemowląt i małych dzieci. Treść apelu publikujemy TUTAJ: KLIK.  

Aby umożliwić zapoznanie się z pełnym kontekstem sprawy poniżej publikujemy zarówno odpowiedź Fundacji WOŚP, jak i odpowiedź wysłaną w imieniu SOPWKP, sygnatariuszy apelu oraz Stowarzyszenia „Dobrze Urodzeni”, które po publikacji apelu wyraziło poparcie dla jego treści i dołączyło do dalszych działań w tej sprawie.

ODPOWIEDŹ FUNDACJI WOŚP:

„Szanowni Państwo,

wybór sposobu karmienia należy do Mamy zdrowego dziecka. My, jako Fundacja, zajmujemy się dziećmi, które potrzebują specjalistycznych rozwiązań medycznych w leczeniu i wsparciu ich zdrowia.”

Doceniamy fakt udzielenia odpowiedzi. Jednocześnie zwracamy uwagę, że nie odnosi się ona do podniesionych w apelu kwestii, w tym konfliktu interesów.

W naszej odpowiedzi podkreślamy, że:

• rodzice mają prawo do świadomego wyboru sposobu żywienia dziecka,
• świadomy wybór wymaga dostępu do obiektywnych, rzetelnych, niezależnych informacji,
• działania marketingowe producentów preparatów mlekozastępczych zakłócają ten proces,
• sposób żywienia niemowląt jest także kwestią zdrowia publicznego,
• dlatego decyzje rodziców powinny opierać się na rzetelnych, niezależnych informacjach, a więc wolnych od wpływów komercyjnych, a działania i partnerstwa przy wydarzeniach dotyczących zdrowia dzieci, a w szczególności żywienia niemowląt i małych dzieci - pozostawać wolne od konfliktów interesów.

Apelujemy o politykę partnerstw wolną od konfliktów interesów i pozostajemy otwarte na dialog i gotowe do merytorycznej rozmowy.

Pełną treść naszego stanowiska publikujemy poniżej oraz w pliku pdf do pobrania TUTAJ.

***

Odpowiedź na pismo z dnia 10.02.2026 r.

Szanowni Państwo!

W imieniu Stowarzyszenia Ochrony, Promocji i Wsparcia Karmienia Piersią oraz sygnatariuszy apelu z dnia 10 lutego 2026 r.: Fundacji Bank Mleka Kobiecego, Fundacji Makatka, Fundacji Matecznik, Fundacji Mlekiem Mamy, Fundacji Rodzić po Ludzku, Fundacji Specjaliści Dzieciom, Fundacji Twórczych Kobiet, Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, Stowarzyszenia Doula w Polsce, Stowarzyszenia Małyssak, Stowarzyszenia Miejsce do Wzrastania i Stowarzyszenia Tulimy Mamy, a także Stowarzyszenia „Dobrze Urodzeni”, które po publikacji apelu wyraziło poparcie dla jego treści i dołączyło do dalszych działań w tej sprawie, dziękuję za odpowiedź na nasz apel. 

W pełni podzielamy stanowisko, że wybór sposobu karmienia dziecka należy do rodziców, a w szczególności do mamy dziecka. Nasz apel ma właśnie na celu m.in. ochronę prawa rodziców do świadomego wyboru sposobu żywienia dziecka, czyli wyboru opartego na obiektywnych, rzetelnych i niezależnych informacjach, a więc wolnych od wpływów komercyjnych. Prawo do świadomego wyboru w tym zakresie jest podkreślane m.in. we wspólnym oświadczeniu Specjalnych Sprawozdawców ONZ ds. Prawa do Żywności i Prawa do Zdrowia, Grupy Roboczej ds. Dyskryminacji Kobiet w prawie i w praktyce oraz Komitetu Praw Dziecka w sprawie poparcia dla zwiększenia działań na rzecz promocji, wspierania i ochrony karmienia piersią [1]. Przekazy marketingowe firm produkujących produkty zastępujące mleko kobiece utrudniają realizację tego prawa, na co od dawna zwraca uwagę Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) i inne autorytety oraz organizacje zajmujące się ochroną zdrowia (np. [1;2]). Marketing preparatów mlekozastępczych zakłóca dostęp do bezstronnych i rzetelnych informacji, który jest uznawany za podstawowe prawo człowieka potwierdzone w Konwencji ONZ o Prawach Dziecka [3]. 

Z badań wynika, że kobiety w ciąży, rodzice/opiekunowie, a zwłaszcza matki niemowląt i małych dzieci, są szczególnie wrażliwi i podatni na praktyki marketingowe producentów i dystrybutorów produktów zstępujących mleko kobiece. Praktyki te wpływają na decyzje kobiet i rodzin dotyczące karmienia niemowląt i małych dzieci. Wiele kobiet wyraża chęć karmienia piersią, jednak ciągły napływ strategicznych i przekonujących komunikatów marketingowych podważa ich pewność siebie oraz wiarę w wykarmienie dziecka piersią (zob. zwł. [2]). Firmy stosują zróżnicowane, manipulacyjne techniki marketingowe, aby wykorzystać lęki i aspiracje rodziców [2]. Zakłócają one świadome podejmowanie decyzji i negatywnie wpływają na karmienie piersią, a w konsekwencji na zdrowie dzieci [2].

Pragniemy podkreślić, że sposób żywienia niemowląt jest również kwestią zdrowia publicznego [4].  Optymalnym sposobem żywienia niemowląt i małych dzieci, rekomendowanym przez polskie (np. PTGHiŻD [5]), zagraniczne (np. Amerykańska Akademia Pediatrii [6; 4]), w tym europejskie (np. Komitet ds. Żywienia ESPGHAN [7]) i światowe (WHO i UNICEF [8])  autorytety działające w obszarze zdrowia i żywienia dzieci, jest karmienie piersią. Zgodnie z zaleceniami światowych ekspertów i organizacji zdrowia preparaty mlekozastępcze są ostatnim wyborem, szczególnie w przypadku dzieci chorych (zob. np. [9]; nie dotyczy to nielicznych sytuacji medycznych, kiedy mleko kobiece nie może być stosowane). Z badań wynika, że stosowanie preparatów mlekozastępczych wiąże się z określonymi zagrożeniami zdrowotnymi dla dzieci i matek (zob. m.in. [10; 11]). Sztuczne karmienie zwiększa ryzyko infekcji i różnych chorób u tak karmionych dzieci, w tym martwiczego zapalenia jelit (NEC), które jest jednym z najcięższych powikłań w obrębie przewodu pokarmowego u wcześniaków (w ich przypadku mleko kobiece traktowane jest wręcz jak lek) (zob. [12]). Również ostatnie wydarzenia związane z masowym wycofywaniem preparatów mlekozastepczych w kilkudziesięciu państwach, w tym w Polsce, z powodu ryzyka skażenia cereulidyną (zob. np. [13]; dotyczy to także preparatów mlekozastępczych firmy Nutricia [14]) pokazują, że karmienie sztuczne wiąże się z realnym ryzykiem zdrowotnym. Ponadto, sztuczne karmienie ma negatywny wpływ na środowisko i pociąga za sobą negatywne skutki (zdrowotne i ekonomiczne) dla całego społeczeństwa oraz państwa (zob. np. [11, 15, 16]).

Dlatego sposób żywienia niemowląt nie jest kwestią obojętną i decyzje rodziców powinny opierać się na rzetelnych, niezależnych informacjach, a nie być kształtowane przez idealizujący marketing, ani przez przekazy sprawiające wrażenie społecznej lub instytucjonalnej rekomendacji produktów komercyjnych. Natomiast działania i partnerstwa podmiotów działających w tym obszarze powinny pozostawać wolne od konfliktów interesów, na co zwracałyśmy uwagę w Apelu z dnia 10.02.2026 r. 

Zwracamy uwagę na szczególną odpowiedzialność instytucji cieszących się ogromnym społecznym zaufaniem przy doborze partnerów wydarzeń dotyczących zdrowia dzieci, w szczególności żywienia niemowląt i małych dzieci. Współpraca z producentami preparatów mlekozastępczych przy wydarzeniach dotyczących żywienia najmłodszych rodzi konflikt interesów niezależnie od intencji stron i może negatywnie wpływać na karmienie piersią, które jest nie tylko optymalnym, ale również najbezpieczniejszym sposobem żywienia niemowląt, korzystnym dla zdrowia dziecka oraz matki, jak również dla całego społeczeństwa, państwa, środowiska i klimatu (zob. np. [4; 17; 18]).

Uprzejmie prosimy o informację, czy Fundacja WOŚP rozważa przyjęcie polityki doboru partnerów finałów eliminującej ryzyko konfliktu interesów.

Pozostajemy do dyspozycji i deklarujemy gotowość do spotkania oraz merytorycznej rozmowy.

Z poważaniem,

dr Anna Koronkiewicz-Wiórek

Prezes Zarządu 
Stowarzyszenie Ochrony, Promocji i Wsparcia Karmienia Piersią (SOPWKP)
www.sopwkp.pl
e-mail: zarzad@sopwkp.pl 

Przypisy:

[1] Joint statement by the UN Special Rapporteurs on the Right to Food, Right to Health, the Working Group on Discrimination against Women in law and in practice, and the Committee on the Rights of the Child in support of increased efforts to promote, support and protect breast-feeding, https://www.ohchr.org/en/statements-and-speeches/2016/11/joint-statement-un-special-rapporteurs-right-food-right-health?LangID=E&NewsID=20871 

[2] How the marketing of formula milk influences our decisions on infant feeding. Geneva: World Health Organization and the United Nations Children’s Fund (UNICEF), 2022. Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO. https://www.who.int/publications/i/item/9789240044609

[3] N. Rollins et al., Marketing of commercial milk formula: a system to capture parents, communities, science, and policy, Lancet 2023; 401: 486–502 https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(22)01931-6/fulltext

[4] Meek JY, Noble L. Technical Report: Breastfeeding and the Use of Human Milk. Pediatrics. 2022 Jul 1;150(1):e2022057989. doi: 10.1542/peds.2022-057989

[5] H. Szajewska, et al., Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci, „Standardy Medyczne/Pediatria”, 2021, t. 18, https://ptghizd.pl/cm/uploads/2021/04/smp_01_2021_zasady_zywienia_zdrowych_niemowlat.pdf

[6] J.Y. Meek, L. Noble, Policy Statement: Breastfeeding and the Use of Human Milk, Pediatrics (2022) 150 (1), https://publications.aap.org/pediatrics/article/150/1/e2022057988/188347/Policy-Statement-Breastfeeding-and-the-Use-of?autologincheck=redirected

[7] ESPGHAN Committee on Nutrition; C. Agostoni et al., Breast-feeding: A commentary by the ESPGHAN Committee on Nutrition, Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition 2009, Vol. 49, No. 1, https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1097/MPG.0b013e31819f1e05

[8] WHO, UNICEF, Global Strategy for Infant and Young Child Feeding, Geneva 2003, https://www.who.int/publications/i/item/9241562218

[9] Protecting, promoting and supporting breastfeeding: the Baby-friendly Hospital Initiative for small, sick and preterm newborns. Geneva: World Health Organization and the United Nations Children’s Fund (UNICEF), 2020. Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO, https://www.who.int/publications/i/item/9789240005648

[10] Victora CG et al., Lancet Breastfeeding Series Group. Breastfeeding in the 21st century: epidemiology, mechanisms, and lifelong effect. Lancet2016;387:475-90. doi:10.1016/S0140-6736(15)01024-7 pmid:26869575

[11] European Commission, Karolinska Institutet, IRCCS Burlo Garofolo, WHO, Infant and young child feeding: standard recommendations for the European Union, https://cnol.kobiety.med.pl/wp-content/uploads/2019/11/EUNUTNET_Infant_and_young_child_feeding.pdf 

[12] J. Puskarz-Gąsowska, Martwicze zapalenie jelit (NEC – necrotizing enterocolitis) – co to takiego?, 

https://www.koalicjadlawczesniaka.pl/edukacja/zdrowie-wczesniaka/martwicze-zapalenie-jelit-nec-necrotizing-enterocolitis-co-to-takiego

[13] https://www.rp.pl/spoleczenstwo/art43757191-toksyna-w-mleku-modyfikowanym-dla-dzieci-36-przypadkow-w-wielkiej-brytanii-czy-problem-dotyczy-polski

[14] https://www.gov.pl/web/gis/ostrzezenie-publiczne-dotyczace-zywnosci-rozszerzenie-dobrowolnego-wycofania-niektorych-produktow-do-zywienia-niemowlat-przez-firme-nutricia-polska-sp-z-oo-aktualizacja-z-dnia-05022026-r

[15] D.D. Walters et al., The cost of not breastfeeding: global results from a new tool, Health Policy Plan. 2019 Jun 24;34(6):407–417. doi: 10.1093/heapol/czz050, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6735804/  

[16] J.O. Karlsson et al., The carbon footprint of breastmilk substitutes in comparison with breastfeeding, Journal of Cleaner Production Volume 222, 10 June 2019, Pages 436-445, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0959652619307322 

[17] R. Pérez-Escamilla et al., Breastfeeding: crucially important, but increasingly challenged in a market-driven world, Lancet 2023; 401: 472–85, https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(22)01932-8/fulltext 

[18] N.C. Rollins et al., Why invest, and what it will take to improve breastfeeding practices?, Lancet 2016; 387: 491–504